PvCF

logo PvCF

Een nieuwe computer (uitgeleverd met Windows Vista) inrichten

Na 3 jaar van behelpen met je oude computer was het weer zo ver: een nieuwe PvCF computeractie.
Kon je eindelijk weer eens een actuele computer bestellen.
En als hij dan uiteindelijk afgeleverd wordt blijkt hij wel weer erg "Vista" te zijn.
Dat moet toch anders kunnen?

Overdrijven is ook een kunst zei mijn moeder altijd al. Natuurlijk, na 3 (en voor velen 6 jaar) gebruik van een computer komt vanzelf de behoefte aan een nieuwe. En natuurlijk, als je hem besteld hebt wil je dat hij zo snel mogelijk wordt afgeleverd.
Eenmaal in huis valt dan op dat hij inderdaad meer kan de oude, maar ja, de installatie is toch nog niet helemaal naar je zin.

De situatie bij uitlevering

Ik heb in de computeractie de Acer 9423 WSMi (de zwaarste notebook) besteld. Daarin bevindt zich een harde schijf van 120 GB.
Bij aflevering van de pc is de schijf in drie partities ingericht: een partitie van 8 GB, en twee van 53 GB. De partities zijn allemaal primair en met FAT32 geformatteerd. Op de eerste partitie staat zo'n 1½ GB aan opstartbestanden, de tweede partitie is leeg en op de derde partitie zo'n 10 GB aan Windows Vista installatie bestanden.

De standaard installatie

De eerste keer dat je de computer van de harde schijf opstart dien je te kiezen in welke taal je met Vista wilt leven. Als je het forum een beetje hebt gevolgd weet je dat er grappenmakers zijn die dan voor Frans kiezen. Verstandiger is het om hier een taal te kiezen die je goed beheerst, in de meeste gevallen dus Nederlands.
Let op: de keuze is eenmalig, en geldt voor de duur dat je met de computer wilt doen.

Vervolgens wordt de harde schijf opnieuw ingericht. De eerste partitie wordt verborgen. De tweede partitie wordt geformatteerd met NTFS en ingericht met Windows Vista in de taal van je keuze. Dat is voortaan je C: schijf.
De derde partitie wordt ook met NTFS geformatteerd en verschijnt als (lege) D: schijf in de computer.

Aanpassen maar

Goed, als geschreven vond ik het allemaal wel erg Vista op de computer. Dat er Linux op moest komen stond bij mij al voor het bestellen vast. Na een paar uurtjes met Windows Vista besloten dat ook Windows XP maar geïnstalleerd moest worden. Kortom, ik ga de hele harde schijf wissen ……

Voorbereiding

Voor dat je de harde schijf gaat wissen moet je wel het een en ander voorbereiden. Om te beginnen moet je alle drivers en verdere wetenswaardigheden van je computer downloaden. Op de downloadsite van Acer (ftp://ftp.work.acer-euro.com/) kun je alle drivers vinden. Drivers zijn de schakel tussen de hardware en het besturingssysteem (Windows). Om de hardware optimaal te kunnen gebruiken zorgt de driver dat het besturingssysteem met het apparaat kan omgaan. Omdat er zo veel verschillende soorten hardware zijn kunnen niet alle van al die verschillende soorten de eigenschappen in het besturingssysteem worden opgenomen.
Op de site van Acer wordt een indeling gemaakt naar de producten die Acer levert. In mijn geval heb ik dus in de map notebook, en vervolgens de map aspire_9420 gekeken. Of, het adres in een keer:
ftp://ftp.work.acer-euro.com/notebook/aspire_9420.
Mijn computer is dus een notebook van het model Aspire 9423 WSMi. Acer beschouwd alle computers waarvan het serienummer begint met 942 als één serie, en alle drivers voor al die computers staan dus in één map. Binnen de map is weer een onderverdeling gemaakt in 5 mappen: bios, driver, manual, utilities en vista.

Computers uit de actie

In de afgelopen actie werden een drietal Acer notebooks aangeboden: De Aspire 3104 WLMi, de Aspire 5612 WLMi en de Aspire 9423 WSMi.Van alle vind je op de site nieuwere BIOS versies, Vista drivers, XP drivers, utilities en de manuals.
Voor de desktop Aspire T671 vind je alleen Vista drivers, voor de desktop Aspire E571 vind je Vista drivers en een BIOS.

BIOS

BIOS is de afkorting van Basic Input Output System. Het is de basis van de computer, en wordt iedere keer dat je de computer opstart als eerste geladen. Ook in het BIOS kunnen fouten zitten, of er kunnen functies toegevoegd worden. Het kan dus zinvol zijn de nieuwste versie van het BIOS te installeren, maar zonder gevaar is het niet. Als het updaten mislukt, bijvoorbeeld omdat de stroom uitvalt, kan het zijn dat je computer niet meer wil opstarten — zonder dure reparatie. En aanspraak op garantie heb je in dat geval waarschijnlijk ook niet meer.
Het updaten van het BIOS bespreek ik in een apart artikel.

Driver

In deze map staan de Windows XP drivers. Die heb je alleen nodig als je Windows XP gaat installeren.

Manual

Zoals de naam al doet vermoeden staat in deze map de handleiding, in PDF-formaat. Van sommige computers staat de handleiding er in vele talen, van de 9420 serie alleen in het Engels.

Utilities

In deze map staan de eigen Acer hulpprogrammaatjes voor onder andere back-uppen en versleuteling van data.

Vista

In deze map staan onderverdeeld in de mappen Applications en Drivers alle bestanden die je nodig hebt voor de Vista installatie. Deze map kun je voor de zekerheid maar beter in zijn geheel downloaden.

Welke drivers moet je downloaden

Binnen de 9420 serie zijn computers verschillend samengesteld, je hebt dus niet alle drivers nodig. In geval van twijfel kun je het beste alle bestanden in de map van jouw computermodel downloaden en op een dvd branden. Niets is zo vervelend als tijdens het installeren ontdekken dat je niet de juiste driver voor bijvoorbeeld je netwerkkaart hebt gedownload.

Scenario's

Het is verstandig van tevoren goed na te denken over wat je wilt gaan doen.
Dit is een universele wijsheid, die ook hier op gaat.
Ik wil op mijn computer zowel Windows XP als Windows Vista installeren, en uiteraard ook Linux.
Ik moet mijn harde schijf dus 'in stukken hakken' om elk besturingssysteem zijn eigen ruimte te geven.

Scenario 1: Windows XP, Windows Vista en Linux

Elk besturingssysteem heeft zijn eigen ruimte nodig. Voor Windows Vista moet je rekening houden met minimaal 40 GB. Linux wil bij een complete installatie graag 20 GB, plus 10 GB voor een home partitie en 2 GB voor swap (wisselgeheugen). Dan blijft er van de (krap) 120 GB grote schijf nog maar zo'n 40 GB over.
Van die 40 GB besteed ik 10 GB aan Windows XP, de resterende 30 GB wordt voor data opslag.

De inrichting van de harde schijf
De schijf gereed maken voor 3 besturingssystemen: 40 GB voor Windows Vista, daarna 10 GB voor Windows XP, 2 GB voor Linux Swap, 20 GB voor het Linux besturingssysteem 10 GB voor Linux data (de /home partitie), 20 GB voor Windows data (NTFS geformatteerd) en het restant (bijna 10 GB) als FAT32 partitie voor de uitwisseling van data tussen Windows en Linux.

Ruimte voor Windows XP

Overigens is 10 GB aan de krappe kant voor Windows XP. Het wisselbestand (pagefile.sys) wordt ongeveer net zo groot als het interne geheugen (dus ook 2 GB). En ook de functie om de computer in slaap te laten vallen (hiberfil.sys, altijd een aanrader op een notebook) moet net zo groot zijn als het aanwezige geheugen, dus ook 2 GB.
Blijft over na het installeren van enige programma's (Office 97, Nero, Winamp, Firefox) en het verwijderen van de Windows update bestanden (alle verborgen mappen in de map Windows die beginnen met $NtUninstallKB) zo'n 3,5 GB. Genoeg om goed mee te kunnen werken.

Ruimte voor data

Omdat Linux niet echt prettig schrijft op een NTFS partitie besluit ik de data partitie te splitsen in twee stukken: een deel van 20 GB formatteer ik met NTFS en de rest FAT32, om zo data tussen Linux en Windows te kunnen uitwisselen.

Scenario 2: Windows XP en Windows Vista

Met maar 2 besturingssystemen kun je de ruimte iets rianter toebedelen. Windows XP krijgt dan 20 GB, Windows Vista is nog altijd gelukkig met 40 GB, dus blijft er een ruime 55 GB over voor een data partitie.
Omdat beide besturingssystemen goed kunnen omgaan met NTFS hoef je in dit geval geen partitie met NTFS te formatteren.

Scenario 3: Alleen Windows Vista

Met maar 1 besturingssysteem heb je helemaal de vrije keus wat je gaat doen. Ik raad aan om Vista nog altijd maar 40 GB als systeem partitie te geven, en de resterende 72 GB als data-partitie in gebruik te nemen. Mensen die erg veel programma's installeren willen mogelijk een grotere systeem-partitie maken, be my guest. Ook in dit geval geldt dat alle partities gewoon met NTFS geformatteerd kunnen worden.

Is scenario 3 zinvol?

Wat schiet je er mee op om al dit werk te doen als je toch alleen Vista gaat installeren? Het belangrijkste argument is wel dat je de data partitie groter maakt dan bij de standaard uitlevering. Je hebt, door het wissen van de verborgen partitie, 8 GB meer opslagcapaciteit. Altijd leuk, al is het natuurlijk niet meer dan een dubbellaags dvd schijf.
Enne, een beetje hobbyen komt er ook bij kijken. Als ik mijn moeder moet geloven kun je ook zonder computer heel gelukkig worden ……

Overige modellen

Van alle notebooks staan de XP-drivers op de site van Acer. Van de desktopmodellen staan alleen de Vista drivers op de site. Daar is het zoeken naar XP drivers dus veel lastiger. Je moet eerst alle onderdelen van je computer identificeren en vervolgens op zoek gaan naar de drivers. Veel onderdelen zullen ook in andere Acers tegenkomen (soortgelijke desktops, die op de markt zijn gekomen voordat Vista is uitgebracht), andere moet je elders zoeken. Wees er zeker van dat je alle drivers hebt voordat je XP gaat installeren.

Het begin

Voor je begint met de operatie ga ik er van uit dat je de computer na ontvangst keurig hebt geïnstalleerd.
Dus na ontvangst de computer ingeschakeld, een taal gekozen en Vista gebruiksklaar gemaakt.
Nadat je dat hebt gedaan kun je namelijk met <Alt> + <F10> een herstel dvd maken.
Kies uit de beschikbare mogelijkheden voor het maken van een dvd die de computer weer in de uitgangspositie brengt. Bij mij paste dat keurig op een (door de PvCF toegezonden) dvd.

DVD testen

Met de vers gebakken dvd in de hand wil je wel weten of deze het doet. Stop dus de dvd in de brander en kijk of de computer er van wil opstarten.
Probleempje: standaard wil de computer altijd vanaf de harde schijf opstarten. Dat kun je wijzigen door in het BIOS de bootvolgorde anders in te stellen of je kunt het startmenu oproepen.
Door tijdens het opstarten van de computer (voordat Windows begint te laden) een paar maal op de <F12> toets te drukken roep je (bij de Acer 9423) het bootmenu op. Door dan te kiezen voor de cd speler (Optiarc DVD RW AD-7530A) start de computer op van de dvd.

Voor de kopers van een Acer desktop computer

Degenen die een Acer desktop computer hebben gekocht hebben daar de volledige Vista installatie dvd bij gekregen, de blauwe "Windows Anytime Upgrade" dvd. Zij kunnen deze dvd ook gebruiken om Vista te installeren.
Bij mijn notebook zat deze schijf niet, ik doe het dus met de zelf gebrande, en dat gaat goed.

Beginnen maar

Als alles klaar is kun je beginnen. Als het goed is heb je tenminste de volgende spullen klaarliggen:
– Windows Vista dvd (vers gemaakt of meegekregen)
– Windows XP cd
– Acer driver dvd (ook vers gemaakt)
– Cd of dvd van je favoriete Linuxdistributie, in mijn geval OpenSUSE 10.2
En dan nu een paar keer diep ademhalen, zeker weten dat je dit wilt en aan de slag gaan maar.
Het kan overigens zinvol zijn eerst dit hele artikel uit te lezen voor je je in het avontuur stort.

Stap 1: Booten vanaf de Windows XP cd

Stop de Windows XP cd in de speler en start er van op. Wis alle partities, er is nu geen weg terug meer.
Maak 2 partities, de eerste van 40 GB (40.960 MB), de tweede van 10 GB (10.240 MB). Begin de installatie op de eerste partitie en zodra het installatiesysteem begint met kopiëren kun je de installatie afbreken.
Dat lijkt een vreemde manier van doen, maar de zelfgemaakte Vista dvd stelt je niet in staat om partities te maken.

Stap 2: Booten vanaf de Windows Vista dvd

Door nu te booten vanaf de Vista dvd begint de echte installatie. Je krijgt weinig keuzes, het is ruim anderhalf uur de installatie uitzitten.
Je zult zien dat de installatie automatisch op de eerste partitie plaats vindt, vandaar dat je de XP installatie zo snel mogelijk moet afbreken.
Nadat Vista op de computer staat kun je even proberen of alles naar wens verloopt en dan kun je verder.

Stap 3: Wederom booten vanaf de Windows XP cd

Nu kun je Windows XP wel helemaal installeren. Zorg dat je XP op de tweede partitie zet, anders moet je weer terug naar stap 2.
Nadat Windows XP op de computer staat heb je twee besturingssystemen.
Dan heb je ook gelijk een probleem: Hoe kies je vanaf welk systeem je opstart.

Bootmanagers

Als je meerdere besturingssystemen op je computer hebt staan moet je een kans krijgen te kiezen met welk systeem je de computer wilt opstarten. Het programma die dat regelt heet een bootmanager.
Nadat je de computer hebt aangezet wordt als gezegd eerst het BIOS doorlopen. Laatste stap van het BIOS is te kijken naar een besturingssysteem op het aangegeven apparaat.
Als er gestart moet worden vanaf de harde schijf begint het lezen van de bootsector (in het jargon: MBR — Master Boot Record). Dat is het eerste stukje harde schijf, waar niet veel meer in staat dan de indeling van de schijf en de partitie vanwaar gestart moet worden.
Een bootmanager is een programma waar de MBR naar kan verwijzen en die je vervolgens de keuze geeft met welk besturingsysteem je wilt starten.

Windows opstarten

Volgens Microsoft bestaat er maar één besturingssysteem, Windows dus. Als je Windows installeert en het ontdekt een oude versie van Windows wordt die automatisch in de bootmanager van Windows opgenomen, een kind kan de was doen. Vindt Windows iets anders (inderdaad, bijvoorbeeld Linux) wordt dat totaal genegeerd.
Onder Linux heb je dan overigens nog geen probleem: Een keer opstarten vanaf de installatie dvd, kiezen voor het opstarten van een geïnstalleerde Linux versie en daarin vervolgens een nieuwe bootmanager installeren. Linux neemt dan keurig de Windows installatie('s) op in de eigen bootmanager.

Bootmanagers voor Windows

Voor dit artikel heb ik het internet afgestruind naar een gratis bootmanager. Alom wordt Vista Boot Pro aangeprezen (http://www.vistabootpro.org/) maar het is mij niet zo gelukt daar de bootmanager zo mee aan te passen dat je kunt kiezen uit één van beide Windows versies. Ik heb daar ook niet veel tijd aan besteed, uiteindelijk plaats ik Linux er ook nog bij en dan heb ik de bootmanager van Windows toch niet meer nodig.
Voor degene die alleen beide Windows versies installeren echter wel een punt om over na te denken.
Logisch gesproken heb je met de Windows Anytime Upgrade dvd geen probleem. Dan kun je eerst Windows XP installeren en daarna Vista. Windows XP moet dan logischer wijze wel in het bootmenu van Vista opgenomen worden. Dit heb ik echter niet geprobeerd.

Stap 4: Booten vanaf de Linux dvd

De computer kan na de installatie van de beide Windowsen opgestart worden met de Linux dvd.
Linux herkent de vrije ruimte op de harde schijf en wil deze geheel voor zichzelf reserveren. Dat was nou ook weer niet de bedoeling. De partitionering dus nog maar even handmatig ter hand genomen. Partities aangemaakt van 2 GB voor swap (het wisselgeheugen van Linux, 20 GB voor / (de root, de partitie waar het Linux besturingssysteem en alle Linux programma's geïnstalleerd worden) en 10 GB voor /home (de partitie voor alle gebruikers bestanden worden opgeslagen). Dan blijft er bijna 30 GB over, 20 GB voor NTFS (Windows data partitie) en het restant formatteer je met FAT32 om data te kunnen uitwisselen tussen Windows en Linux.
De installatie van Linux op de Acer bespreek ik verder in een volgend artikel.

Linux is toch moeilijk?

Misschien is het goed hier nog even stil te staan bij een vooroordeel dat bij veel mensen nog altijd leeft tegen Linux. Het is tegenwoordig een heel gebruiksvriendelijk besturingssysteem, nog altijd geheel gratis, makkelijk te installeren en compleet.
Vista installeren kost 1 ½ uur en dan heb je alleen Windows nog maar op je computer. Linux (in mijn geval OpenSUSE 10.2 X64) installeer je in een uur en dan ben je ook klaar. Alle denkbare toepassingen zijn gelijk mee geïnstalleerd. En natuurlijk ook gratis.

Stap 5: ……

Stap 5 bestaat eigenlijk niet. In slechts 4 stappen heb je 3 besturingssystemen op je computer staan.
Moeilijk is het niet, gewoon een kwestie van doen.
Je kunt nu de computer verder inrichten.

Computer beveiligen

Je hebt nu 3 besturingssystemen op de computer staan, nu kun je ze verder gaan inrichten.
De eerste stap daarbij is de veiligheid. Op beide Windows installaties moet je Antivirus software installeren. Vele leden zullen Trend Micro PC-cillin Internet Security 2007 gebruiken.
De licentie voorziet tegenwoordig in installatie op 3 computers. Als je zowel Windows Vista als Windows XP op je computer gebruikt heb je al 2 licenties nodig. Een extra licentie is te bestellen in de webshop van de PvCF.
Alternatief kun je ook de gratis producten van Antivir en Zonealarm gebruiken om je computer te beveiligen – ik vind ze prettiger werken dan PC-cillin.

Updates

Ieder besturingssysteem heeft verder zijn updates nodig. Zorg er dus voor dat de beveiligingsupdates automatisch worden gedownload en geïnstalleerd, zowel bij XP als Vista. Andere updates, als een mediaspeler 11 of Internet Explorer 7 zijn veel meer een geval van smaak. Als je Vista en XP afwisselend gebruikt kan het makkelijk zijn, maar je kunt ook alternatieven als Winamp en Mozilla Firefox gebruiken.

Verder inrichten

Nadat de basis is gelegd kun je de computer naar eigen smaak inrichten. Alle programma's die je wilt gebruiken dien je nu te gaan inrichten.
De programma's die nog niet werken onder Vista installeer je onder XP, de overige kun je zowel onder XP als Vista installeren. Van de meeste programma's zal in de komende tijd wel een Vista versie komen en zodra je alles onder Vista kunt doen kun je besluiten XP van de computer te verwijderen.
Ik heb met opzet de Vista partitie aan het begin van de harde schijf gezet, dan kun je XP verwijderen zonder Vista opnieuw te hoeven installeren.
Laten we wel wezen, over twee jaar begint XP toch uit de mode te raken, en dan heb je geen behoefte meer aan een besturingssysteem dat alleen maar kostbare ruimte op je computer inneemt.

Conclusie

Ik wil best toegeven dat ik er wat huiverig voor was om de harde schijf te wissen. Slechts omdat ik een volledige Vista schijf tot mijn beschikking heb heb ik het toch aangedurfd.
Het resultaat mag er echter zijn. Alles draait als een zonnetje onder alle drie de besturingssystemen.
Alles? Nee, een kleine deugniet gooit nog roet in het eten. De webcam wil niet werken onder XP noch onder Linux. Onder XP wordt hij wel herkend, en geeft hij wel beeld in de verkenner. Maar hij laat zich verder niet bedienen, en dus ook geen plaatjes vastleggen. Onder Linux wordt hij domweg niet herkend.
Daar staat tegenover dat het draadloze netwerk onder XP weer beter draait dan onder Vista.
Als je daar mee kunt leven staat niets je computer geluk meer in de weg.

De camera werkt niet samen met Windows XP
Hoewel ik onder Windows XP in de verkenner beeld krijg blijft de Orbicam applicatie volhouden dat er geen camera is aangesloten. De enige misser.

Verantwoording

Ik heb het hele verhaal geschreven over mijn notebook, de Aspire 9423 WSMi.
Het kan natuurlijk zo zijn dat het bij een andere configuratie net iets anders is.
Het is dan ook een actie die je bij voorkeur alleen onderneemt als je weet wat je doet.
De PvCF en ik nemen geen enkele verantwoordelijkheid voor als het bij jouw mis gaat.

De desktop met Windows XP
Uiteraard draait Vista als een zonnetje. Ook met allerlei oudere programma's.
De desktop met Windows XP
Zoek de verschillen. Windows XP zonder problemen geïnstalleerd. Draait prima, en heel vertrouwd!
De desktop met OpenSUSE 10.2
OpenSuSE 10.2 heeft geen moeite met de Acer notebook. Ook het draadloze netwerk functioneert. En je kunt alles doen wat je ook met Windows kunt doen.

Drivers downloaden

Binnen de 9420 serie zijn computers verschillend samengesteld, je hebt dus niet alle drivers nodig. In geval van twijfel kun je het beste alle bestanden in de map van jouw computermodel downloaden en op een dvd branden. Niets is zo vervelend als tijdens het installeren ontdekken dat je niet de juiste driver voor bijvoorbeeld je netwerkkaart hebt gedownload.

Downloads:

Drivers van Acer voor de diverse modellen uit de actie:
– notebook Acer Aspire 3104 WLMi    (BIOS, XP, Manual, utilities en Vista)
– notebook Acer Aspire 5612 WLMi    (BIOS, XP, Manual, utilities en Vista)
– notebook Acer Aspire 9423 WSMi    (BIOS, XP, Manual en Vista)
– desktop Acer Aspire T671               (Vista)
– desktop Acer Aspire E571               (BIOS en Vista)
– Trend Micro PC-cillin                      directe link
– Free–AV (antivirus)                       directe link
– Zone Alarm (firewall)                    directe link

Bron: Jan Chris ©, eerder gepubliceerd in Computer Express september 2007



Je kunt mij mailen op janpuntchrisatpvcfpuntnl.

Laatste update: 15 april 2012
.