PvCF

logo PvCF

Linux bestandsbeheer

Linux is ook een gewoon besturingssysteem met een bestandsbeheerder (een verkenner in het Windows jargon) om je bestanden en mappen te beheren.
Ik merk uit het ongewoon grote aantal reacties, nee geen honderden, dat een fors aantal leden de overstap naar Linux heeft gemaakt. Ik hoop dat ik er met mijn verhalen aan heb bijgedragen.
In het kort, Windows XP wordt vanaf het moment dat dit nummer van de Computer Express verschijnt niet meer ondersteund met veiligheidsupdates (vanaf 8 april 2014 om precies te zijn).
Iedereen die nog een oude computer heeft die nog te goed is om weg te gooien moet of investeren in een modernere Windows versie of overstappen op het gratis Linux.
Ik doe mijn best om de overstappers op Linux te begeleiden met artikeltjes over installatie en gebruik van Linux.
De basis van deze artikelen is Linux Mint 16, een van de populairste Linux distributies van dit moment.

Bestandsbeheer

Bestandsbeheer is niets anders dan een hulpmiddel voor het organiseren van je harde schijf of schijven. Waar sla je je data op en hoe maak je er een back-up van. En dat dan onder Linux.
Ik schets het scenario van een document dat je aanmaakt met de tekstverwerker en wilt back-uppen op een USB schijf.

X
Het standaard bureaublad van Linux Mint.

Tekstverwerker

Een van de leuke kanten van Linux is dat bij de installatie direct een aantal veelgebruikte applicaties worden geïnstalleerd. Zo ook het officepakket LibreOffice. Dit is de officieuze opvolger van OpenOffice, dat als open project na overname door Oracle veel ontwikkelaars verloor. Deze hebben zich verenigd in LibreOffice.
LibreOffice is als (gratis) officepakket te downloaden voor Linux, Windows en Apple, en kan zich zeker meten met de duurbetaalde alternatieven van onder andere Microsoft.
In Linux Mint wordt LibreOffice standaard geïnstalleerd.

Tekstverwerker openen

Met een druk op de startknop opent het startmenu.
Standaard kom je in het Favorieten menu. Dat is een aantal programma's waarvan de ontwikkelaars van Linux Mint vermoeden dat je ze veel zult gebruiken. Tot de Favorieten behoren de Firefox browser en het Thunderbird e-mail programma, maar niet de tekstverwerker.

X
De Favorieten van het startmenu.

Met een klik op Alle toepassingen kom je in een menu met, hoe origineel, alle toepassingen. Bij het kopje Kantoor vind je de tekstverwerker, LibreOffice Writer.

X
Bij de kantoortoepassingen staat standaard het hele LibreOffice pakket geïnstalleerd.

Tekstverwerker toevoegen aan de favorieten of de snelstartbalk

Veelgebruikte applicaties kun je zelf toevoegen aan de favorietenlijst, of het bureaublad, of de snelstartbalk. Rechtsklik op het gewenste programma en er verschijnt een afrolmenu. Hier kun je kiezen uit Toevoegen aan Bureaublad en Toevoegen aan Paneel.
Bij toevoegen aan bureaublad komt er een snelkoppeling op je bureaublad te staan. Als je dat met te veel programma's doet wordt het een rommeltje op je bureaublad.
Bij toevoegen aan Paneel komt er een koppeling in de snelstartbalk. En ook die kan te vol worden.
Het menu Favorieten is het menu dat als eerste opkomt bij het indrukken van de startknop. Daar kunnen maximaal 12 programma's staan, Als je meer programma's in probeert te plaatsen worden die niet weergegeven.

X
Programma's toevoegen aan de favorieten of de snelstartbalk.

Document opslaan

Tijdens het werken met je tekstverwerker zul je af en toe het document opslaan, in ieder geval als je stopt met tekstverwerken maar tussendoor is altijd een goed idee. In het menu Bestand vind je daarvoor vele mogelijkheden.
De eerste keer dat je een document opslaat zul je kiezen voor Opslaan als... Je kunt dan de locatie en de naam van het bestand opgeven. De volgende keren kun je gewoon kiezen voor Opslaan, het bestaande bestand wordt dan geactualiseerd.
Een leuke optie is het Exporteren als PDF. PDF documenten kan iedereen lezen op elk apparaat. Denk er wel aan dat PDF documenten alleen lezen zijn, sla daarom elk document ook op in een ander formaat.

X
Het menu Bestand biedt veel opslagmogelijkheden.

De standaard locatie waar Linux documenten opslaat is /home/‹gebruikersnaam›/Documenten. Het staat de gebruiker vrij zelf nieuwe mappen aan te maken in deze map, of op een andere plaats op de computer.

X
Standaard slaat LibreOffice de documenten op in de map /home/‹gebruikersnaam›/Documenten.

Nadat een document voor de eerste keer is opgeslagen kan het opnieuw worden opgeslagen met de knoppen in de menubalk. Bij het afsluiten van LibreOffice wordt uiteraard ook nog een keer gevraagd of een document bewaard moet blijven.

X
Enkele knoppen van LibreOffice Writer: 1 is nieuw, 2 is openen en 3 is opslaan.

Bestandsformaat

Een probleem uit het verleden is het bestandsformaat. Vroeger konden documenten die met LibreOffice (toen nog OpenOffice) waren gemaakt niet worden gelezen in Microsoft tekstverwerkers. Dankzij de inspanningen van onder andere onze eigen Neelie Kroes in het Europese parlement staat Microsoft iets meer open voor open standaarden, en is het geen probleem meer. Je kunt er nog altijd voor kiezen het op te slaan in het Microsoft formaat, maar daar is geen noodzaak meer voor.

X
Bestandsuitwisseling tussen Microsoft Office en LibreOffice is geen probleem meer.

Bestandsbeheerder openen

De makkelijkste manier om de bestandsbeheerder te openen is dubbelklikken op de link Persoonlijke map van ‹gebruikersnaam› op het bureaublad.

X
Start de bestandsbeheerder Caja met het pictogram op het bureaublad.

De bestandsbeheerder heet Caja. Het is een beheerder zoals je verwacht: Links een boomstructuur met bekende mappen als Documenten, Afbeeldingen, Muziek en Video's. Rechts is het deel met de bestanden in de geselecteerde map.

X
Caja is een overzichtelijke bestandsbeheerder.

USB stick aankoppelen

Het "moeilijke" deel van het bestandsbeheer is het aankoppelen van een USB stick. Ten minste, dat is het geweest. Tegenwoordig, echt al wel een paar jaar, herkent een Linux distributie een ingestoken USB stick en maakt het deel uit van de beschikbare opslagruimte.

X
Een aangesloten USB stick verschijnt op het bureaublad.
X
Ook in de bestandsbeheerder verschijnt de stick, als een los apparaat.

Document naar USB stick kopiëren

Om bestanden te kopiëren heeft Caja een leuke extra mogelijkheid: twee kolommen. Als je op de functietoets F3 drukt krijg je twee kolommen waartussen je gemakkelijker data kunt kopiëren en verplaatsen. Dat kan met opdrachten maar ook met slepen met de muis.
Bij het kopiëren gelden dezelfde regels als onder Windows: als je van de ene map naar een andere map op dezelfde schijf sleept wordt het bestand verplaatst, sleep je het naar een andere schijf, bijvoorbeeld van de harde schijf naar een USB stick, dan wordt het gekopieerd.
Het alternatief is een bestand of meerdere bestanden te selecteren en dan op de rechtermuisknop te klikken. Dan kun je kiezen of je tussen de kolommen wilt kopiëren of verplaatsen, of nog iets anders doen.

X
Rechts klikken op het bestand en je krijgt een afrolmenu aan opties.

Pictogram of lijst weergave

Net als in dat andere besturingssysteem, wiens naam niet gehoord wil worden, kun je de bestanden weergeven als pictogram of als een lijst. Nee, ik vergeet Apple niet, maar dat is ook niet veel meer dan een Linux-kloon. Ook dit is een kwestie van wat je handig vindt.
Ik prefereer de lijst-view omdat je dan in een overzicht meer gegevens van de bestanden te zien krijgt.
Standaard al gegevens als grootte en wijzigingsdatum, maar er kunnen meer gegevens weergegeven worden. De handigste zijn eigenaar, wie is de eigenaar van het bestand met de mogelijkheid alle anderen uit te sluiten, en de rechten die op het bestand van toepassing zijn, wie mag er wat met het bestand.
Over deze rechten kan ik makkelijk een paar pagina's over volschrijven, maar dat bewaar ik tot een volgend nummer.

X
Caja biedt veel instelopties.

USB stick ontkoppelen

Ik vind het nooit een goed plan om een USB stick uit een computer te trekken, en zeker onder Linux is dat een slecht idee. Linux probeert het schrijven naar een USB stick uit te stellen totdat het niets te doen heeft.
Met actuele computers valt dat dus wel mee, maar een wat ouder exemplaar kan daar zijn tijd voor nemen.
Om ellende te voorkomen raad ik aan een USB stick netjes af te koppelen, in ieder besturingssysteem.
In Caja verschijnt daarvoor een driehoekje naast de USB stick. Door daarop te klikken wordt de stick uitgeworpen en verdwijnt deze uit de linker kolom van de bestandsbeheerder. Daarna kan de stick veilig uitgenomen worden.

X
Trek NOOIT zomaar een USB stick uit een Linuxcomputer.

Linux is ook maar een gewoon besturingssysteem. Niet slechter dan Windows, wel anders.
Als je in staat bent daar doorheen te kijken blijkt dat er goed te werken is met Linux.
Caja is daarvoor een goede bestandsbeheerder, en als je wat anders wilt zijn er eindeloze mogelijkheden om een andere te proberen.

Linux bestandsbeheer

Een basishandelingen voor het werken met Linux.
De meeste taken die je kunt doen met Windows kun je ook doen met Linux.
Ik houd mij ten zeerste aanbevolen voor suggesties van lezers over te behandelen (Linux) onderwerpen.

Links:

Download Linuxmint

Bron: Jan Chris ©, eerder gepubliceerd in de Computer Express 2 van 2014

Je kunt mij mailen op janpuntchrisatpvcfpuntnl.

Laatste update: 5 maart 2014
.