PvCF

logo PvCF

Linux inleiding

De PvCF bestaat 20 jaar. Om dat te vieren krijgen alle leden deze keer een dvd bij de Computer Express toegestuurd.
Een groot deel van die dvd is gevuld met Ubuntu. Ubuntu is een Linux distributie die een grote schare fans kent.
In dit artikel wil ik uitleggen wat het is, en wat je er mee kunt.

Linux is eigenlijk niets.

In 1991 was er in Finland een student, Linus Torvalds, die voor zijn studie een besturingssysteem nodig had, Unix of zo.
Hij gebruikte Minix, maar dat voldeed niet.

Een pakket Unix koste toen meer dan $ 4.000,–, meer dan een student kon opbrengen.
Dus wat doe je dan? Dan schrijf je je eigen besturingssysteem.

Hij schreef een eerste versie, die draaide, en plaatste die op het internet (toen al populair bij studenten) inclusief de broncode.
Hij vroeg anderen er eens naar te kijken en verbeteringen voor te stellen en aan te brengen.

GNU

In 1984 had de Amerikaan Richard M. Stallman het initiatief tot het GNU project genomen.
De naam is een recursief acroniem voor "GNU's Not Unix" (GNU is Unix niet).
Met het GNU project wilde Stallman met een groep vrijwilligers een compleet, op Unix gelijkend besturingssysteem ontwikkelen.
De groep monde uit in de Free Software Foundation.

Na enkele jaren waren er veel goede en vrije programma's beschikbaar onder de GNU-vlag.
Deze programma's werden al snel populair op Unix-achtige systemen.
Maar de kernel van het nieuwe systeem was veel moeilijker te ontwerpen dan verwacht, en ontbrak nog.

Kernel

En dat was nou net wat Linus had ontwikkeld: een kernel.
Een kernel is de basis van het besturingssysteem, maar kan eigenlijk niets.
Voor de oudere jongeren onder de lezers: de dosprompt uit het pre Windows tijdperk.
Maar samen met de programma's van de Free Software Foundation ontstond er wel compleet besturingssysteem.

Distributies

In 1994 was versie 1 van de kernel klaar, en bruikbaar.
Samen met de FSF programma's kon iedereen nu een gratis besturingssysteem op zijn computer draaien. Alleen, je moest alles zelf bij elkaar zoeken en zorgen dat alle hulpprogramma's (libraries) ook in de juiste versie op je computer staan.
Dat is voor velen te veel gevraagd, en toen zijn er distributies gekomen.
Een distributie is niets meer of minder dan een verzameling bij elkaar passende, vrije, programma's die je in een keer op je computer kunt installeren om zo een compleet besturingssysteem op je computer te krijgen.

Bekende distributies zij RedHat, Debian, Suse en sinds een paar jaar Ubuntu.

Linux

De distributies zijn bekend geworden onder de naam Linux (eigenlijk GNU/Linux).
Het is een samentrekking van Linus en Unix, en een blijk van waardering voor het werk van Linus.
Want Linus heeft dan alleen maar (?) de kernel ontwikkeld, dat is wel de basis geweest van het doorbreken van het vrije besturingssysteem.

Ontwikkelingen

Sinds 1994 zijn de ontwikkelingen snel gegaan.
In veel bedrijven wordt Linux gebruikt, vooral in servers, maar ook voor embedded toepassingen zoals in mobiele telefoons.

Grootste Linux-gebruiker is Google met meer dan 100.000 servers.

Op de desktop wil het wat minder vlotten. Veel computers worden standaard uitgeleverd met Windows, en dan zijn mensen niet zo geneigd wat anders te proberen.

Wie is Tux?

Tux is de mascotte van Linux. Het is een pinguïn.
Waarom? Heel simpel, Linus Torvalds vindt pinguïns leuke beesten, dus toen er een mascotte moest komen was er al gauw besloten dat het een pinguïn moest worden.
Pinguïns zien er uit of ze een jacquet dragen, in het Engels is dat een tuxedo, afgekort vaak een tux genoemd.
De eerste keer dat de naam tux genoemd werd was in een email:
(T)orvalds (U)ni(X) --> TUX!

Tux won een award van "Internet World" waar hij werd genomineerd als een van de twaalf personen die in 1998 een verschil maakten.
Dat je het maar weet.

Tux is de mascotte van Linux
Tux is de mascotte van Linux

Ubuntu

Ubuntu is dus een Linux distributie, relatief jong, de eerste versie is 20 oktober 2004 uitgebracht.
Drijvende kracht achter Ubuntu is Mark Shuttleworth met zijn bedrijf Canonical Ltd.

De naam komt van het Afrikaanse begrip Ubuntu, wat zoiets betekend als menselijkheid tegenover anderen.

Ondanks de jonge leeftijd is Ubuntu al heel populair.
Die populariteit is waarschijnlijk te danken aan het gemak waarmee je met Ubuntu kunt omgaan.
Je steekt de cd in de speler, start de computer op en je hebt een volledig besturingssysteem tot je beschikking: Surfen, mailen, officeprogramma's en spelletjes, het is er allemaal.
Dus waarom zou je het niet proberen (of, waarom zou je het wel proberen)?

Microsoft Windows

Windows is een veelgebruikt besturingssysteem.
Op bijna alle nieuwe computers staat het voorgeïnstalleerd, heel veel software draait onder Windows. Waarom zou je overstappen?

Windows heeft een aantal onhebbelijkheden.
Het is dure software, men is enorm bang dat het gekopieerd wordt en daarom moet je het activeren.
Bij sommige updates moet je nog een keer laten controleren dat je er echt wel voor betaald hebt, heel vervelend allemaal.
Microsoft weet verder wel wat goed voor je is. Alle instellingen zijn zoals Microsoft het wil, ik ben altijd lang bezig om Windows in te richten.
Zeker de verkenner in Vista is een bron van ergernis (voor mij).

Weg met Windows?

Zo stellig wil ik dat zeker niet zeggen.
Er zijn diverse programma's die alleen draaien onder Windows, alleen daarom al heb je het nodig. Maar verder?

In mijn ideale wereld kan iedereen kiezen voor het besturingssysteem dat hem (of haar) het meeste aanspreekt.
Maar dat is voorlopig nog niet zover.
Helaas.

Bron: Jan Chris ©, eerder gepubliceerd in de Computer Express van augustus 2008

Je kunt mij mailen op janpuntchrisatpvcfpuntnl.

Laatste update: 15 april 2012
.