PvCF

logo PvCF

Lichte Linuxversies

In mijn artikel Overleef Windows XP - Installeer Linux, over Linux ter vervanging van Windows, heb ik de lezers opgeroepen om te reageren als ze belangstelling hadden voor een lichtgewicht Linux, een Linux die soepel draait op oudere hardware. En dan zijn er gelukkig nog altijd lezers die reageren, hierbij dus:
Ik ben begonnen met het onderzoeken van het aanbod, heb een oude laptop geregeld en ben aan de gang gegaan.

Het aanbod

Ik ben mijn zoektocht naar kleine Linux versies begonnen op distrowatch.com/. Deze website is helemaal gericht op Linuxdistributies. Ze presenteert nieuwe releases, met korte beschrijvingen en tests.
Ik heb specifiek gezocht op kleine distributies, die dus op hele eenvoudige hardware moeten kunnen draaien.
Laat ik ermee beginnen dat mijn weergave verre van compleet is. Ik heb mij beperkt tot de releases van de afgelopen 6 maanden, en ben er ongetwijfeld een aantal vergeten. Op releasedatum gesorteerd:
2013-12-22  Linux Mint 16 "Xfce"  De kleine versie van de populairste Linux van dit moment, maar toch al meer dan 1.330 MB groot.
2013-11-30  Tiny Core Linux 5.1  Erg klein, een 14MB versie die alleen een basis installeert en een iets uitgebreidere 71MB versie. Vragen nog veel nawerk.
2013-11-09  Alpine Linux 2.7.0  Een kleine release (255MB) gericht op veiligheid, maar met name bedoeld als server.
2013-11-06  antiX 13.2  Complete distributie (690MB) gebaseerd op Debian en bedoeld voor oude lichte computers.
2013-10-19  Semplice Linux 5.1  Ook gebaseerd op Debian (621MB).
2013-10-18  Lubuntu 13.10  De kleine versie van Ubuntu (702MB).
2013-09-13  Bodhi Linux 2.4.0  Lichte versie gebaseerd op Ubuntu 12.04 (603MB).
2013-08-13  Puppy Linux 5.6 "Slacko"  Variant van de bekende Puppy Linux distributie, compatible met Slackware Linux, een hele oude bekende in Linuxland (165MB).
2013-08-09  Porteus 2.1  Ook op Slackware gebaseerde distributie (140MB).
2013-07-28  Puppy Linux 5.7 "Precise"  Een andere variant van Puppy, ouder maar met een hoger versienummer. Verwarrend (170MB).

Een aantal van oudsher bekende distributies (ik voel me net opa die vertelt) zijn kennelijk ingeslapen: SliTaz GNU/Linux, Damn Small Linux, Feather Linux en Linux XP.

Hardware

Als basis heb ik een oude dienstcomputer gebruikt, de Fujitsu Lifebook E8010D, die tot de overgang naar de nieuwe computers met Windows 7 in de dienst werden gebruikt. De hardware bestaat uit een Pentium M 725 processor op 1600 MHz, 2GB ram en een harde schijf van 40 GB.

Helaas beschikt deze processor niet over PAE, hetgeen hem ongeschikt maakt voor een aantal Linux versies.

PAE

De PAE (Physical Address Extension) is een optie in 32-bits computerprocessoren (de Intel Pentiumchip of de AMD Athlonchip) om meer dan 4 GB (gigabytes) intern geheugen te gebruiken. Veel Linuxversies gaan er tegenwoordig van uit dat de processor het ondersteunt, doet je processor dat niet dan moet je een speciale versie van Linux kiezen.

In elk geval Bodhi en Puppy Linux Slacko ondersteunen de zogenaamde non-PAE processoren.

Globaal geldt dat (bijna) alle AMD processoren en veel Intel processoren die nu nog leven PAE ondersteunen. Als Linux niet wil draaien probeer dan een non-PAE versie.

Bodhi Linux

Zoals heel veel distributies is ook Bodhi gebaseerd op Ubuntu Linux. Voor Bodhi is een versie met een non-PAE kernel beschikbaar.

Kiezen kun je uit tenminste vier profielen voor de omgeving: Bare (kaal, bedoeld voor ervaren gebruikers die de hele omgeving zelf willen inrichten), Compositing (omgeving met veel effecten), Desktop (standaard omgeving) of Fancy (volgens de makers alternatief en artistiek). Als je computer het aankan kan er uit meer profielen gekozen worden.

Vervolgens 6 thema's om het uiterlijk verder aan je smaak aan te passen.

In het kader van soepel draaien op oudere hardware kies ik voor het desktop profiel en het enigszins saaie default (standaard) thema.

Na installatie zit je in een hele lege omgeving. Je hebt een browser en je hebt een installatieprogramma. Alle software die je denkt nodig te hebben moet je zelf gaan installeren. Is dat een voor- of een nadeel? Ik laat het aan de lezer over, feit is dat je standaard geen overbodige ballast hebt geïnstalleerd.

Software bundels

De ontwikkelaars van Bodhi hebben twee bundels met applicaties (programma's) samengesteld: Nikhila en Pratibha. En dan blijkt toch maar weer dat je iedere keer dat je met Linux werkt iets opsteekt. Het zijn namelijk woorden uit het Sanskriet en betekenen heel compleet (Nikhila) en licht, pracht en intelligentie (Pratibha). Ik ga ervan uit dat jullie net zo blij als ik zijn met deze nieuw opgedane kennis.

Nikhila is een bundel met software "met veel mogelijkheden". Voor alle populaire toepassingen wordt een pakket geïnstalleerd, bijvoorbeeld de office suite LibreOffice en Acrobat Reader als pdf lezer.

Pratibha is een bundel met software "die gericht is op een laag resourcegebruik bij een zo groot mogelijke functionaliteit". Niet voor alles wordt een programma geïnstalleerd, de office suite is Light Office, de pdf lezer ePDFView.

Je moet bij het installeren zelf een beetje inschatten hoe oud (en snel) je hardware is. Mijn machine is meer dan 6 jaar oud, ik ga voor de Pratibha bundel.

Tijdens de installatie vraagt het programma of het extra pakketten mag installeren ten behoeve van de desktop software, ik vind dat goed.

Conclusie Bodhi

Bodhi is een lichte Linux. Standaard installeert het programma heel weinig, maar met weinig moeite kun je de programma's installeren die je nodig hebt. Kortom, het kost iets meer moeite dan de Linux distributies die in één keer een completen omgeving inrichten maar mijn 9 jaar oude laptop liep er lekker soepel op. Die kan nog jaren mee.

Bodhi Linux
Een bouwpakket Linux: Standaard kaal, maar heel gemakkelijk uit te breiden met de pakketten die jij wilt.

Puppy Linux Slacko

Laat ik maar beginnen met de conclusie: Ik vind Puppy een heerlijk systeem om mee te spelen, maar niet geschikt om door een nieuweling in Linuxland op zijn computer te installeren.

Puppy is een kleine maar complete Linuxversie. Puppy wordt helemaal in het geheugen geladen en werkt daarom razendsnel, ook op oude computers. Je kunt vervolgens surfen, mailen en met office (tekstverwerker abiword en spreadsheet Gnumeric) aan de slag. Ook onderhoudswerkzaamheden aan de computer, zoals het redden van data van een computer die niet meer wil opstarten, gaat prima.

Het idee erachter is dat je Puppy blijft starten vanaf de cd en op de harde schijf alleen een bestandje plaatst met configuratie gegevens. Dan verandert er weinig aan je computer, eigenlijk niets, er wordt alleen een bestandje op de harde schijf geplaatst.

Puppy installeren

Puppy heeft het installatieproces niet geautomatiseerd. Als je Puppy wilt installeren moet je met de bijgeleverde partitiemanager GParted de grootte van de Windows partitie verkleinen, en vervolgens twee nieuwe partities maken: een installatiepartitie voor Puppy (formaat bij voorkeur EXT2) en een swap (wisselgeheugen) partitie. De eerste moet liefst een paar GB groot zijn, de tweede 512 MB. Zorg dat ten minste een partitie de bootvlag heeft, indien dat niet het geval is kun je de Linux partitie de bootvlag geven, niet de swap partitie.

Vervolgens kies je install op het bureaublad. Kies vervolgens de button Universal installer. Kies vervolgens de Internal (IDE or SATA) hard drive. Het programma vindt de harde schijf (of schijven) en die kun je selecteren. Als het installatieprogramma geen geschikte partities vindt om Puppy op te installeren wordt wederom de mogelijkheid geboden om GParted op te starten om die partities alsnog te maken.

Puppy herkent de partitie waar het op geïnstalleerd kan worden en met een druk op de knop met de hond begint de installatie. Je moet aangeven waar de installatiebestanden staan (Puppy draait immers vanuit het geheugen, de cd hoeft niet meer in het systeem te zitten na het opstarten).

Vervolgens moet je kiezen voor een installatiemethode: Frugal of Full. Full is de normale installatiemethode voor een besturingssysteem, Puppy raadt echter aan om voor frugal te kiezen. Er wordt dan een kopie van de cd op de harde schijf gezet en een apart bestand met je instellingen (je home directory). Je kunt er ook voor kiezen de rest van de harde schijf voor je instellingen te reserveren als Puppy het enige systeem op je computer is.

Na afloop van het installatieproces moet je nog de bootmanager (Start | System | Legacy GRUB Config 2013) installeren. Bij mij herkende hij de configuratie en hoefde ik alleen op Quick Install te klikken.

Conclusie Puppy

Ik ben al begonnen met de conclusie: Ik vind Puppy een heerlijk systeem om mee te spelen, maar niet bedoeld om door een nieuweling in Linuxland op zijn of haar computer te installeren. Je kunt er veel mee, maar het vereist enige kennis en doorzettingsvermogen.

Puppy Linux Slacko
Een hele lichte Linux met een opvallende achtergrond. Heel compleet en loopt op heel veel computers behoorlijk snel.

Hardware 2

Gelukkig heb ik nog een tweede computer ter beschikking, een Medion MD-96360, een Aldi notebook uit 2008, voorzien van een Mobile AMD Turion 64 X2 processor op 1,8 GHz, een intern geheugen van 2 GB en een harde schijf van 160 GB.

Dit is een 64 bits processor, de PAE-beperking speelt daarmee niet.

Ik wil hierop een tweetal complete distributies installeren, Linux Mint Xfce en Lubuntu 13.10.

Linux Mint Xfce

Xfce is de iets lichtere versie van Ubuntu, verkrijgbaar in 32 en 64 bits versie. Echt klein zijn deze distributies al niet meer, het ISO bestand is al 1.333 MB groot. Daar heb je gewoon een dvd voor nodig.

Deze eerste indruk wordt in het hele beeld bevestigd. Het is een hele complete distributie, maar niet echt geschikt voor oude, lichte hardware. De office suite is Libre Office, heel mooi en compleet maar niet echt licht.

Verder valt er weinig over te melden: Compleet en probleemloos. De installatie heb ik beschreven in het artikel over het installeren van Linux. Probleemloos dus.

Conclusie Linux Mint Xfce

Er is niets mis met deze Linuxversie maar ik werk liever met de Mate versie van Linux Mint. En dat is ook een beetje het probleem. De Xfce vraagt iets minder resources van de computer maar is niet belangrijk licht genoeg om deze te prefereren boven de andere Linux Mint versies.

Linux Mint Xfce
Een niet zo'n hele lichte Linux maar wel heel compleet. Niet geschikt voor te lichte computers.

Lubuntu 13.10

Lubuntu is de lichte versie van een andere bekende Linux distributie, Ubuntu. Het ISO bestand is kleiner (702MB) en past nog net op een cd. Je kunt al uit de office suite afleiden dat het een lichte versie is, dus met tekstverwerker AbiWord en spreadsheet Gnumeric.

Ubuntu Linux vormt de basis voor Linux Mint, de installatie verloopt vergelijkbaar probleemloos als die van Linux Mint Xcfe.

Conclusie Lubuntu

Wat mij betreft, en tot mijn eigen verassing, de beste distributie in de lijst van lichte Linuxversies. Het stelt je in staat om verder te werken met je oude computer met een actueel besturingssysteem op een acceptabele snelheid.

Lubuntu 13.10
Een lichte Linux, compleet en loopt op heel veel computers behoorlijk snel.

Conclusie

De website http://www.netmarketshare.com verzamelt op meer dan 40.000 websites wereldwijd de gegevens van gebruikte browsers en operating systemen van unieke bezoekers. Ze hebben een overzicht gepubliceerd van het gebruik van operating systemen in december 2013
47,52%  Windows 7
28,98%  Windows XP
  6,89%  Windows 8
  3,61%  Windows Vista
  3,60%  Windows 8.1
  2,79%  Mac OS X 10.9
  1,73%  Linux
  1,66%  Mac OS X 10.8
  1,47%  Mac OS X 10.6
  1,23%  Mac OS X 10.7
  0,29%  Mac OS X 10.5
  0,09%  Windows NT
  0,08%  Mac OS X 10.4
  0,03%  Windows 2000
  0,00%  Windows 98
Hieruit blijkt dat 90,72% van de bezoekers met een Microsoft besturingssysteem werken, dat Windows 8 en 8.1 voor het eerst samen boven de 10% uitkomen en dat nog bijna 30% van de bezoekers met Windows XP werkt. En dat is best veel. Ik heb in dit artikel wederom een paar alternatieven laten zien.

Ik hoop dat iedereen die nu nog een computer met Windows XP heeft ervan doordrongen is dat hij of zij iets moet doen voor 8 april 2014. Wat je moet gaan doen hangt af van de hoeveelheid geld die je wilt investeren.

De duurste oplossing is een nieuwe computer met Windows 8. Nadeel is dat je moet wennen aan een heel nieuw tegeltjes uiterlijk.

Minder duur is een nieuwe Windows licentie. Maar dat kost je al snel € 100,-. Dan wordt een complete laptop met Windows 8 voor € 350,- ook weer interessant.

En daarom raad ik aan eerste Linux te proberen. Het is gratis, veel versies zijn te proberen zonder installeren, en als het niet bevalt kun je altijd nog iets gaan kopen.

Laatste alternatief: Windows XP blijven gebruiken maar NOOIT meer je computer verbinding laten maken met het internet. Dan weet je ook zeker dat je niet aangevallen wordt.

Tweede conclusie:

zolang het aantal Linux gebruikers onder de 2 procent blijft hoef je als gebruiker niet zo bang te zijn dat de criminelen zich op de groep Linuxgebruikers gaat richten.

Derde conclusie:

als je een echt oude computer wilt blijven gebruiken installeer je Bodhi Linux, voor een minder oude computer gebruik je Lubuntu, en als je computer minder dan 5 jaar oud is kun je het beste Linux Mint Mate proberen.

Ik ben blij met de feedback die ik krijg. Dan weet ik dat het artikel gelezen is en, belangrijker, waar behoefte aan is. Blijf Schrijven!

Links:

Bodhi Linux
Puppy Linux
Linux Mint Xfce
Lubuntu
ImgBurn - brandt Linux op een dvd
Pendrive Linux - zet Linux op een USB stick

Bron: Jan Chris ©, eerder gepubliceerd in de Computer Express 1 van 2014

Je kunt mij mailen op janpuntchrisatpvcfpuntnl.

Laatste update: 5 februari 2014
.