PvCF

logo PvCF

Ubuntu tips:
Het opstartmenu

Zo. Alle Computer Express lezers hebben Ubuntu geïnstalleerd en zijn er druk mee aan de slag. Dan kom je dingen tegen die anders zijn (dan onder dat andere besturingssysteem, dat je vroeger gebruikte, je weet wel, Windows). Daarom hier wat tips.

Linux werkt al sinds jaar en dag met een GUI (Graphical User Interface, een grafische schil, zeg maar het Windows gebeuren). Dat gaat goed, maar vooral voor het beheer wil het nog wel eens makkelijker zijn op de commandoprompt terug te vallen.
Dat is niet eng (of moeilijk), doe maar mee.

Het terminalvenster

Om het terminalvenster te openen klik je op Toepassingen | Hulpmiddelen | Terminalvenster.
Een vriendelijke prompt staart je aan, klaar om te beginnen. Maar dan.
Ik besluit het bootmenu aan te passen. Het bootmenu is het eerste venster dat je te zien krijgt sinds je Ubuntu hebt geïnstalleerd. Het biedt de mogelijkheid om te kiezen uit Ubuntu en Windows.
Nadat je 10 seconden niets gedaan hebt start het automatisch met Ubuntu. Zeker in het begin zul je nog regelmatig met Windows willen starten, dat kun je uiteraard instellen.
Omdat ik niet zo snel een mogelijkheid zie het bootmenu aan te passen besluit ik een editor te starten en het bootmenu handmatig aan te passen.

Een editor

Een editor is een simpel programma om platte teksten te bewerken, zoals het kladblok onder Windows.
Standaard wordt op iedere Linux (en Unix) versie de bekende editor vi geïnstalleerd.
Als je met veel verschillende Linux en Unix versies werkt raad ik je aan daar mee te leren werken, als je dat niet doet moet je er niet aan beginnen.
Ik kan er een heel klein beetje mee omgaan, maar ik kan het niemand aanraden. Niet doen dus. Ik gebruik graag de Midnight Commander (mc), een kloon van de aloude Norton Commander.

De Midnight Commander

De Midnight Commander is een bestandsbeheerder die enige (hum) gelijkenis vertoont met de aloude Norton Commander. De oudere jongeren die dat programma kennen werken er direct als vanouds mee.
Voor de jongere lezertjes zal ik een en ander toelichten.
NB: de Midnight Commander is miet standaard geïnstalleerd onder Ubuntu.
De installatie heb ik in een voorgaand artikel beschreven: Ubuntu gebruiken - drivers en programma's installeren

Navigeren met de Midnight Commander

Er zijn twee boomstructuren met het directory overzicht. Met de <Tab>–toets wissel je tussen de linker en rechter boom.
Een subdirectory wordt voorafgegaan door een slash ("/"), een oud gebruik in de softwarewereld. Microsoft wilde daar iets eigens aan toevoegen en besloot de backslash ("\") te gebruiken – handig als je zowel met Linux als Windows werkt …
Een directory (en ook een bestand overigens) die verborgen is begint met een punt ("."). Als je in een bestandsbeheerder aangeeft dat je geen verborgen bestanden wilt zien (vaak de standaard instelling) zien je die directories en bestanden dus niet, maar ze zijn er wel.
Met de pijltjes omhoog en omlaag navigeer je door de directories. Als je op een directory staat en je drukt op <Enter> ga je die directory in. Als je helemaal bovenaan op de slash en de twee puntjes ("⁄..") gaat staan en op <Enter> drukt ga je weer een directory omhoog.
Als je op een bestand staat en op <F3> drukt kun je de inhoud zien, druk je op <F4> dan kun je inhoud wijzigen.
LET OP: Dat kan heel gevaarlijk zijn!
Met <F5> kopieer je een bestand of directory naar het andere paneel, met <F6> verplaats je het.
Met <F7> maak je een nieuwe directory, met <F8> verwijder je een bestand of directory.
En met <F10> is het verhaal uit, dan verlaat je de Midnight Commander weer.

Waar ben ik?

Als je in de Midnight Commander werkt wordt linksboven het pad aangegeven. Links zie je "/boot/grub". Dat is dus vanuit de hoofddirectory ("/") de directory boot en daarin de directory grub.
Rechts staat "~/documenten". De tilde "~" staat voor de homedirectory (dus eigenlijk /home/gebruiksnaam), het is maar een weet.

Afbeelding 1: De Midnight Commander in detail.
Afbeelding 1: De Midnight Commander in detail.

Het bootmenu aanpassen

Na dit hele verhaal over mc was ik bijna vergeten dat het een verhaal over het bootmenu zou worden.
De bootloader (het programma dat een besturingssysteem de computer laat opstarten) die Ubuntu gebruikt heet grub en bevindt zich in de map "/boot/grub". Daar staat het bestandje "menu.lst" dat je moet aanpassen.
De eerste stap is dat bestandje veilig te stellen, vervolgens kun je het aanpassen.
Start de mc op als supergebruiker.
Waarom als supergebruiker? Omdat je bezig gaat met het systeem, en dat mag een gewone gebruiker niet.
Geef dus het commando "sudo mc" en bevestig dat met je wachtwoord.
Navigeer in de ene kolom naar de directory "/boot/grub" en met de andere naar bijvoorbeeld je documenten map.
Ga op het bestandje menu.lst staan, druk op de <F5> toets en het bestandje wordt gekopieerd.

Afbeelding 2: Stel het bootmenu veilig.
Afbeelding 2: Stel het bootmenu veilig.

Bootmenu: standaard keuze

Het bootmenu bestand is een normaal leesbaar bestand, enige kennis van het Engels voorop gesteld.
Alle opties worden in de tekst toegelicht.
De bovenste optie is "default" (standaard) met een nummer. Volgens de toelichting is dat het nummer uit het bootmenu dat standaard wordt opgestart als de computer wordt opgestart. Omdat het een computer is begint hij te tellen bij 0 (nul), wij mensen zouden zeggen de eerste optie.
Aan het eind van het bestand staan alle keuzes uit het bootmenu. Als ik het aantal opties tel (let op de omschrijving "title") kom ik op 7 opties – inclusief de title: "Other operating systems".
De 0 (nul) bij default kun je vervangen door een 6 als je zevende optie Windows is, zoals bij mij het geval is.

Bootmenu: standaard wachttijd

Standaard wacht de bootloader 10 seconden voor het het standaard besturingssysteem opstart – optie "timeout" 10. Als je dat te lang, of te kort, vindt kun je de waarde 10 door een ander getal vervangen.
De waarde geef je op in seconden.

Afbeelding 3: Met de Midnight Commander het bootmenu aanpassen.
Afbeelding 3: Met de Midnight Commander het bootmenu aanpassen.

Bootmenu afsluiten

Door met de muis te klikken op <F10> sluit je het bootmenu weer af. Je krijgt een vraag of je de wijzigingen wilt bewaren, en zo ja dan is je bootmenu aangepast. Nog een keer klikken op <F10> en mc wordt afgesloten.
Tijd om de computer opnieuw op te starten, om te kijken of het allemaal gelukt is.

Hoewel de beschreven handelingen redelijk eenvoudig zijn nemen de PvCF noch ik enige verantwoording voor het geval het bij jouw verkeerd zou gaan.

Downloads:

Download van Ubuntu (32 en 64 bits)

Bron: Jan Chris ©, eerder gepubliceerd in Computer Express oktober 2008


Je kunt mij mailen op janpuntchrisatpvcfpuntnl.

Laatste update: 15 april 2012
.