PvCF

logo PvCF

Uitdaging: UEFI tablet

De Acer SW5 012 is een tablet die draait op Windows 8. Een image, een exacte kopie van de harde schijf, maken van zo'n tablet is een flinke uitdaging.
Openschroeven is geen optie.
De aanwezige aansluitingen zijn een micro-USB poort in de tablet en een standaard USB poort in het aanklikbare toetsenbord. Met enig proberen (en gevloek) is het mijn uiteindelijk gelukt.
Ik zal mijn verhaal beperken tot de successtory, de andere methoden zijn mij niet gelukt.
Uiteindelijk is overigens gebleken dat booten vanaf een micro-USB-stick in de tablet en een muis, toetsenbord en dataschijf in een hub aan de standaard USB poort het beste werkt.

USB-stick prepareren

Bij mijn hofleverancier (de Kijkshop) heb ik twee USB sticks gekocht. Een Sandisk dual drive USB stick met aan de ene kant een standaard USB aansluiting en aan de andere een micro USB aansluiting en een Verbatim Store N Go, eigenlijk een standaard USB stick met een los verloopstukje naar micro-USB. Beide zijn 16 GB groot en gelijk geprijsd op € 14,99.

Sandisk dual drive USB stick  Verbatim Store N Go  De Store N Go is eigenlijk een standaard USB stick met een los verloopstukje naar micro-USB
Sandisk dual drive USB stick en Verbatim Store N Go, eigenlijk een standaard USB stick met een los verloopstukje naar micro-USB

Hoewel de ATOM processor in de Acer alleen 32 bits software wil booten moet je de 64 bits software van Ubuntu downloaden van http://www.ubuntu.com. Dit is namelijk de UEFI versie.
Met behulp van het programma Rufus van https://rufus.akeo.ie/ heb ik Ubuntu op de sticks gezet.
Let erop dat je bij Partition scheme kiest voor GPT partition scheme for UEFI computer en een FAT32 file system.

Rufus
De juiste Rufus instellingen: GPT partition scheme for UEFI computer en een FAT32 file system.

De eerste grote truc komt nu. Omdat de processor alleen 32bits besturingssystemen ondersteund moet je een 32 bits EFI bootimage installeren. Download daarom bootia32.efi van https://github.com/jfwells/linux-asus-t100ta/raw/master/boot/ en kopieer dat naar de directory \EFI\BOOT - onder Linux /EFI/BOOT - op de USB stick

Acer opstarten

Stop de geprepareerde USB stick in de micro USB poort en sluit een USB hub met de muis en een toetsenbord aan op de standaard USB poort van het Acer toetsenbord en start de Acer vervolgens op. Als de Acer in de slaapstand is uitgezet (de standaard) zie je Windows gewoon opstarten. Laat hem nu gewoon opstarten en veeg vervolgens het welkomstscherm weg. Klik nu op de aan-uit knop rechtsonder en kies voor Opnieuw opstarten.
Als je daarbij de shiftknop vasthoudt dan vraagt het systeem of je wilt starten van een device.

BIOS menu

Als de Acer vanaf de uitstand opstart zie je het ACER welkomstscherm. Druk een paar keer op F2 om in het BIOS menu te komen.
Het BIOS menu werkt met een combinatie van toetsenbord en touchscreen. In het Main menu moet je het F12 bootmenu op enabled zetten, zodat je tijdens het opstarten (niet het ontwaken) met F12 een bootmenu kunt oproepen. In het Security menu moet je een Supervisor Password instellen, anders kun je de andere bootinstellingen niet aanpassen. Het wachtwoord kan simpel zijn (bijvoorbeeld 1234) en kan na afloop ook weer verwijderd worden. In het Boot menu moet je de Secure boot op disabled zetten. Nu kun je in het Security menu de Secure Boot Mode aanpassen (al bleek dit uiteindelijk niet nodig). In het Boot menu kun je ook de bootvolgorde aanpassen, de USB harddisk kun je bovenaan zetten, als je de USB stick hebt aangesloten wordt hij in dit stadium waarschijnlijk al herkend. Sluit het boot menu en vergeet uiteraard niet om de wijzigingen op te slaan.

Ubuntu opstarten

Start de tablet opnieuw op en druk op F12. Er komt een bootmenu op met, als het goed is, de mogelijkheid om vanaf de USB-stick te starten. Het booten van de stick gaat niet snel, en geeft weinig feedback, maar het werkt wel. Na een paar minuten draait Ubuntu. Om onnavolgbare reden werkt het standaard toetsenbord niet meer, vandaar dat je een extra toetsenbord moet aansluiten - op het standaard toetsenbord.
Nu kun je een extra harde schijf aansluiten. Ik gebruik een schijf die met Ext4 is geformatteerd en waar Ubuntu prima op kan schrijven in een USB houder.
Het eigenlijke kopiëren doe ik in een terminal.

Terminal

Klik op de startknop, linksboven in de balk, en type 'ter' in (zie afbeelding). Bij de applicaties die verschijnen staat de Terminal, dubbelklik daarop. Om de meest uitgebreide rechten te krijgen (root worden) geef je het commando sudo su. In een geïnstalleerde Linuxversie moet je dan een wachtwoord ingeven, in de live versie niet.

Start een terminal in Ubuntu
Start een terminal in Ubuntu

Geef het commando df -h. Er komt veel onnodige informatie, maar de laatste regels zijn belangrijk. De informatie lijkt op het volgende, maar dan uitgebreider:
root@ubuntu:/home/ubuntu# df -h
Filesystem      Size  Used Avail Use%  Mounted on
(…)
/dev/mmcblk0p4  7.0G  6.7G  394M  95%  /media/ubuntu/Images
/dev/mmcblk0p3  22 G  18 G  4.1G  82%  /media/ubuntu/Acer
/dev/sdb1       1.8T  30 G  1.7T   2%  /media/ubuntu/a98ed18d-eb56-4120-826e-786f3199d808

De laatste regel verwijst naar je dataschijf, de komende doelschijf. In dit geval is daar is nog 1,7 Terabyte ruimte wat ruim voldoende zou moeten zijn.
De regels die beginnen met /dev/mmcblk0 zijn partities van de harde schijf in de tablet. Die wil je overnemen. Die partities zijn nu gekoppeld (gemount) en daar kun je dus in principe op schrijven. Om dit te voorkomen moet je ze afkoppelen, unmounten. Geef daarom het volgende commando:
umount /media/ubuntu/Images/
umount /media/ubuntu/Acer/

Hoe vaak je het umount commando moet geven en de exacte naam van de koppelpunten kunnen uiteraard afwijken.

Kopiëren

Vervolgens start je het kopiëren met het commando:
dd if=/dev/mmcblk0 of=/media/ubuntu/a98ed18d-eb56-4120-826e-786f3199d808/images/E-03-02-001
Door als bron /dev/mmcblk0 te nemen kopieer ik de hele bronschijf. De naam van de doelschijf, /media/ubuntu/a98ed18d-eb56-4120-826e-786f3199d808/images/Acer-001, bevat een willekeurig nummer in het midden, de naam van de schijf, maar aan het eind staat dat je de kopie opslaat in de directory images onder de naam Acer-001.
Het kopieerprogramma dd geeft geen feedback, het stopt als het klaar is, of eigenlijk als er niet meer schijf is om van te kopiëren, met een melding als deze:
61079552+0 records in
61079552+0 records out
31272730624 bytes (31 GB) copied, 1640.87 s, 19.1 MB/s

Als je erg nieuwsgierig bent tijdens het kopiëren kun je de verkenner van Ubuntu (Nautilus) starten en in de image directory kijken naar de groei van het bestand.
Als het kopiëren klaar is kun je Ubuntu afsluiten met de knop rechtsboven in het beeldscherm.
Maak NOOIT zomaar de image schijf los!
En last (but not least): start de tablet nog een keer op om de BIOS-instellingen terug te zetten naar de oorspronkelijke instellingen. Je kunt vervolgens de tablet door laten starten om te kijken of de werking weer is als verwacht.

Vervolgstappen

Je hebt nu een image, een exacte kopie van de schijf van je tablet. Bij problemen in de toekomst kun je deze weer terug zetten en is je tablet weer net zo als dat hij nu is.

Conclusies

• Hoe nuttig was deze exercitie? In dit geval was het nut beperkt. De Windows C:\ schijf (/media/ubuntu/Acer) is zeer beperkt in omvang, hier 22 GB, waarvan het merendeel door Windows wordt opgeslokt.
• Beschouw dit als een proof of concept, je kunt ook een UEFI Windows tablet compleet overnemen.
• Niet veel distributies werken. Onder andere Linux Mint weigerde op te starten.
• Enige basiskennis van Linux (terminal) commando's is zeer nuttig.
De vraag die overblijft is of er een Linuxdistributie is waarmee je een Windows RT tablet op vergelijkbare wijze kunt overnemen?

Downloads

Ubuntu: Linux distributie
bootia32.efi: 32bits bootimage voor 64bits Ubuntu
Rufus: USB stick prepareren
MS Mediacreationtool Tool om schone (bloatware vrije) Windows 8.1 installatie dvd's te downloaden.

Bron: Jan Chris ©, eerder gepubliceerd in DigiZine 3 van de lente van 2015

Je kunt mij mailen op janpuntchrisatpvcfpuntnl.

Laatste update: 9 april 2015
.